Açık Alan Puta Okçuluğu Yönetmeliği

TÜRK OKÇULUĞU FEDERASYONU (TÜRKOF)
Açık Alan Puta Okçuluğu Yönetmeliği

1) PUTA HEDEFİ

putaface

1.1 Açık alan koşularında kullanılacak olan puta üstte verilen şekildedir. [Hedef Yüzü]
1.2 Putanın dikine boyu sabit ve uzaklaşan puta koşuları için 150 cm dir.
1.3 Putanın yerden yüksekliği 50 cm. dir.
1.4 Gerek görülürse birden fazla okçuya aynı hedefe atış yaptırılabilir. Bu durumda okçular arasında 80 cm mesafe olmak zorundadır. Okçu sayısı 4 ten fazla olamaz.
1.5 Koşularda 15 yaş üzeri erkek ve kadınlar birlikte yarışır puanlamaları ayrı yapılır. 15 yaş altı okçular birlikte yarışır puanlamaları ayrı yapılır.

2) OKÇULARIN DONANIMLARI
2.1 Bu madde okçuların TÜRKOF müsabakalarında kullanmaları gereken donanımları belirtir ve düzenler. Kurallarla belirlenen özellikleri taşıyan donanımı kullanmakla sorumluluğu okçulara aittir. Şüpheli durumlarda okçudan donanımını hakeme göstermesi istenebilir.
2.2 TÜRKOF  kurallarına aykırı donanım kullanan bir okçu diskalifiye edilebilir.

Aşağıda belirtilenler tüm farklı kategoriler için uygulanacak, izlenmesi gereken kurallardır:
2.3 Tarihi(geleneksel) kıyafet zorunludur.
2.4 Kullanılan bir yayın merkez penceresi olması yasaktır.
2.5 Yay sentetik veya organik malzemeden yapılmış olabilir.
2.6 Yay üzerinde modern hiçbir aksesuar olamaz.
2.7 Yay üzerine işaret konulması serbesttir.
2.8 Ok üzerine çekiş uzunluğunu gösterir işaret konabilir.
2.9 TÜRKOF un düzenlediği yaya okçuluklarının tümünde ahşap gövdeli olmak kaydıyla istenilen türde ok kullanılabilir. Buna ek olarak, kullanılan okların temrenleri bıçaklı veya köşeli olamaz.
2.10 Ok ahşap bir şaft üzerine monte edilmiş uç, yelek ve arkalıktan oluşur ve istenirse ok üzerinde boyalı kısım bulunabilir. Her okun üzerinde okçunun ismi veya isminin baş harfleri bulunmalıdır.
2.11 Okçunun kirişi tutması, çekmesi ve bırakmasına yardım edecek her türlü zihgir eldiven, parmaklık ya da bandaj (plaster) kullanmasına izin verilir.
2.12 Yay elinde eldiven ve benzeri giyilmesine kabzaya tutturulmaması kaydı ile izin verilebilir.
2.13 Menzil koşularında kabzaya muşamba sarmak bilek siperi kullanmak serbesttir. Kabzaya tutturulmuş siper ve mecra kullanmak yasaktır.
2.14 Okların hedefte hangi noktaya isabet ettiğini tespit etmek için dürbün, teleskop ve diğer yardımcı aletler kullanılabilir.
2.15 Numaralı gözlük ve güneş gözlükleri kullanılabilir. Ancak bunların hiçbiri üzerine monte edilmiş mikro mercek ve benzeri yardımcı araçlarla nisan almaya yardım edici nitelikte olmamalıdır.

Şu aksesuarlara izin verilir:
2.16 Kolçak, sadak, tirkeş, miğfer, plaka veya zincir zırh,
2.17 Yayı yere bırakmak kesinlikle yasaktır. Yay taşıyan üçayak kullanılabilir.

3)ATIŞLAR
3.1 Uzaklaşan puta (ayrıntılar için Uzaklaşan Puta bölümüne bkz.)için atışlar tek tek yapılacaktır.
3.2 Sabit puta için 5’ lik seriler halinde TÜRKOF nun koşu öncesi belirlediği set sayısınca atış yapılacaktır.
3.3 İki kişinin finale kaldığı durumlarda finalistler son turda tek tek atış yaparlar. Puanlama anlık yapılır.(Ayrıntı için Sabit Puta Koşusu bölümüne bkz.)
3.4 TÜRKOFkoşuları bir gün ya da birbirini izleyen iki günde yapılabilir. Eğer atışlar, bir günden fazla sürerse, sırayla uzaklaşan puta ve sabit puta, menzil koşusu yapılır.
3.5 Bir okçuya 5 okluk bir seriyi atması için tanınan süre iki (2)dakikadır.
3.6 Finalde tek tek atışlar sırasında bir ok için verilen en fazla süre 20 saniyeyi geçemez.
3.7 Belirtilen zamandan önce ya da sonra veya okçunun kendi sırasının dışında yaptığı atış, atış serisi içinde sayılır ve bu atış karavana kabul edilir.
3.8 Donanımda herhangi bir arızanın oluşması durumunda, okçu el kaldırarak bir adım geriye çıkar. Bozuk olan donanımın tamiri veya değişimi için 10 dakikaya kadar ekstra zaman verilebilir. Okçu en kısa ve uygun zamanda bir hakemin gözetimi altında yapması gereken atışları tamamlar.
3.9 Ama hiçbir şekilde donanımda meydana gelen bir arıza koşuyu 10 dakikadan fazla geciktiremez.
3.10 Atışlara başladıktan sonra, beklenmedik bir sağlık sorunu nedeniyle, okçu atışlara devam edemiyorsa, 15 dakika içinde sağlık personeli problemin ne olduğunu inceler ve okçunun devam edip edemeyeceğini bildirir. Okçu en kısa zamanda bir hakem gözetiminde eksik kalan atışlarını gerçekleştirir ama bu atışları için maksimum 15 dakika verilir.
3.11Takım karsılaşmalarında okçu eksiğini giderirken takımın diğer üyeleri kendi atışlarını yapmaya devam edebilirler.
3.12 Engelliler dâhil, okçular, bağdaş kurarak, çift diz yerde, tek diz yerde veya ayakta ve desteksiz olarak atış yapabilirler. Duruş pozisyonu, her iki ayak çizgi arkasında yer alacak şekilde olmalıdır.
3.13Hiçbir koşul altında ok tekrar atılamaz.
3.14 Okçu atış çizgisindeyken diğer okçuları rahatsız etmemek şartıyla takım yönetiminden elektronik olmayan sözlü bilgi alabilir.
3.15 Takım karsılaşmalarında, takımdaki okçular okçu ve çalıştırıcı atış çizgisinde olup olmadıklarına bakılmaksızın birbirlerine sözlü olarak yardım edebilir. Atış esnasında çalıştırıcı sadece çalıştırıcı alanından yardım edebilir.
3.16 Isınma atışları atış yöneticisinin kontrolü altında yapılacaktır. Atış yöneticisi atılacak ok sayısını belirler.(bak ısınma atışları).

4)ATIŞ SIRASI VE ZAMAN KONTROLÜ
4.1 Bir, iki, üç ve dört okçu aynı hedefe atış yapabilir.
4.2 TÜRKOFatışları serbest veya sıralı yaptırabilir.
4.3 Eğer birden fazla okçu sırayla bir hedefe ok atarsa,  sıralama sağdan sola doğru olur.
4.4 Atış sırası, kiriş değişimi, donanımların ayarlanması veya gerekli tedavinin uygulanması amacıyla geçici olarak değiştirilebilir.
4.5 Takım koşularında ( sabit puta için) Bir takım üç (3) okçudan oluşur.
4.6 Takımlar eleme usulü yarışırlar. Atılacak ok sayısı TÜRKOF tarafından takım sayısına göre belirlenir. (okçu başına 5 ten fazla olamaz).
4.7 Takımlar kura ile eşleşir. Final turunda atış sırası kura ile belirlenir ve tek tek atış yapılır.
4.8 İki takımda atış çizgisi gerisinde üç okçuyla karsılaşmaya başlayacaktır. Okçuların sırası aralarında belirlenir. Takımı oluşturan üç okçu sıralamalarına kendileri karar vermek kaydı ile ok atacaklardır.
4.9 Oklar 1/1 2/2 3/3 şeklinde diğer takımın okçuları ile eşleşmeli ve sırayla atılacaktır.
4.10 Okçular puanlamalara iştirak edebilirler.
4.11 Takımlarda hiçbir sebep nedeniyle okçu değişimi yapılamaz.

Atış Süresi ve Zaman Kısıtlamaları:
4.12 Okçuların sırayla attığı koşularda bir ok için 20 saniye, serbest atışlarda ise 5 ok için 2 dakika sınırlaması kuraldır.
4.13 Bazı istisnai durumlarda verilen süreler uzatılabilir. Meydan şeyhi buna yetkilidir.
4.14 Meydan Şeyhi sesli ikaz ile atışları başlatır ve sonlandırır. Bunun için düdük kullanabilir.
4.15 Eğer bir seri atılırken herhangi bir nedenden dolayı atış geçici bir süreyle durdurulduysa, zamanlama tekrar ayarlanır.

5) PUANLAMA
5.1 Ok putanın yanal alanına saplanırsa puan alınamaz. Ancak dış çizgi üzerine isabet etmişse puan alır.
5.2 Ne oklara nede hedef yüzüne hedefte ki tüm okların değeri kaydedilene kadar dokunulamaz.
5.3 Hedefi delip geçen veya hedef yüzü üzerinde gözükmeyecek kadar derine inmiş olan oklar sadece hakem tarafından puanlanabilir. Bu durumda hakem hemen uyarılmalıdır.

Bir ok;
5.4 Puta hedefine tahtasına vurur saplanmaz ve geri düşerse, puan alamaz.
5.5 Hedefte bir okun sarktığını ve düşmek üzere olduğunu fark eden okçu atışını keser ve bayrakla ilgili hakeme haber verir. Atış durdurularak hakem ve isteyen okçunun nezaretinde ok puan yeri değerine göre yerleştirilir.
5.6 Bir ok bir başka oka çarparak düşerse puan alamaz.
5.7 Çarpıp geri düsen oklar koşuyu durdurmaz.
5.8 Yerden sekip saplanan oklar karavana kabul edilir.

Beraberlik:
5.9 Sabit puta beraberliğinde finalistler tek tek bir tanesi galip gelene kadar atış yaparlar. Beraberliğin uzaması durumunda meydan şeyhi tarafından putanın  en üstü atışı yaptırılabilir.
Turnuva sonunda Meydan Şeyhi sonuçları tüm katılımcılara açıklamak zorundadır.

6) KURALLAR ve İHLALLER
Aşağıda, kurallara uymadıkları ve/veya gerekli şartları sağlamadıkları durumlarda okçulara ve görevlilere verilecek cezalar listelenmiştir.

Uygunluk, diskalifiye olma durumları:
6.1 TÜRKOF kurallarına uymayan bir donanım kullanarak yarıştığı tespit edilen bir okçunun puanları silinerek diskalifiye edilecektir.
6.2 Gerektiğinden fazla sayıda ve tekrarlayan şekillerde ok atan okçu veya takımların puanları silinerek diskalifiye edilecektir.
6.3 Kuralları bilerek ihlal ettiği ispatlanan bir okçu koşudan ihraç edilebilir ve kazandığı herhangi pozisyonu kaybedecektir.
6.4 Bir okçu, hakemlerin bilgisi altında dahi olsa, okun koşu alanı dışına gitmesine neden olacak atış tekniği ve malzeme kullanamaz. Eğer okçu bu şekilde atış yapmakta ısrarcı olursa, meydan şeyhi tarafından sahadan çıkarılır.
6.6 Eğer bir okçu, atış çizgisini çok az asarsa, hakem ikaz eder okçu atış çizgisinin gerisine dönerek atışına yeniden başlamalıdır. İkaza uymayıp okçulardan biri okunu atarsa o ok karavana yazılır.

Uyarılar:
6.7 Birden fazla uyarı alan ve sıralanan ve aşağıdaki TÜRKOF  kurallarını ihlal eden veya hakemin direktiflerine ve kararlarına uymayan okçular, meydan şeyhi tarafından koşudan ihraç edilirler.
6.8 Okçuların bulunduğu alanlarda sigara içilemez, alkol alınamaz.
6.9 Hiçbir okçu, diğerinin donanımına onun izni olmadan dokunamaz.
6.10 Atış çizgisinin dışında hiç bir okçu yayını oklu geremez.
6.11Atış esnasında, sadece atış sırası kendinde olan okçular atış çizgisi üzerinde durabilir.
6.12 Atış sinyali verilene kadar okçular yay kolunu kaldıramazlar.
6.13 Ne oklara nede hedef yüzüne hedefte ki tüm okların değeri kaydedilene kadar dokunulamaz.
6.14 Okçu, hakemlerin bilgisi dâhilin de bile olsa, okun kazayla bırakıldığı durumlarda güvenli bölgenin gerisine (perde, duvar v.b.) ya da güvenlik donanımlarına gitmesine sebep olacak şekilde çekiş yapamaz. Eğer okçu bu şekilde atış yapmakta ısrarcı olursa, hakem heyeti başkanı ya da atış yöneticisi tarafından sahadan çıkarılır.
6.16 Okçular koşu bölgesinde meraklılara yaylarını veremez atış gösteremez.

7) SORU VE İTİRAZLAR
7.1 Oklar çekilmeden önce, hedef tahtasında okçu hedefteki herhangi bir okun değeri hakkında hakeme soru sorabilir veya itiraz edebilir.
7.2 Hakemin kararı son karardır.
7.3 Atış ya da okçu ile ilgili sorular koşunun bir sonraki ayağından önce hakemlere bildirilmelidir.

8)AÇIK ALAN KOŞULARI ÖZEL KURALLARI
8.1 Erkek, kadın, 15 yaş altı ve takım olarak üç gurupta yapılır.
8.2 Puta boyu 150 cm olacak şekilde ayarlanır.
8.3 Puta özellikleri ve yerleştirilmesi için bknz. 1nolu madde.

8.4 UZAKLAŞAN PUTA KOŞUSU
8.4.1 Okçu sayısının azlığı ve çokluğu göz önüne alınarak puta 25 veya 30 metreye konularak başlanır.
8.4.2 Okçu sayısının azlığı ve çokluğuna göre puta 5’ er veya 10’ ar metre geriye götürülür.
8.4.3 Yukarıdaki durumlarda Meydan Şeyhi tam yetkilidir.
8.4.4 Yarışmacılar erkek, kadın, 15 yaş altı olan guruplar halinde tek tek anons edilirler.
8.4.5 Üst tura çıkmak için puta yüzüne saplanan tek ok yeterlidir.
8.4.6 50 metreye kadar 3 ok 50 ve üstü için 4 ok hak verilir.
8.4.7 Yarışmanın planlanan güvenlik mesafesinin üzerine çıkması halinde Meydan Şeyhi putayı sabitleyip 5 er okluk final oynatır.

8.5 SABİT PUTA KOŞUSU (Ferdi)
8.5.1 Her ok bir puan değerindedir.
8.5.2 Putanın hangi uzaklığa konacağı yarışmanın en az 2 ay öncesinden TÜRKOF  tarafından belirlenir ve ilan edilir.(2012 için 90 metre)
8.5.3 Okçu sayısının azlığı ve çokluğuna göre 5 er okluk setler halinde yarışılır.
8.5.4 Okçu sayısının azlığı veya çokluğuna göre puta karşısına aralarında 80 cm mesafe olacak şekilde 3 veya 4 okçuya kadar müsaade edilebilir.
8.5.5 Oklar genel kurallarda ifade edilen şekilde sırayla ve belli sürede atılır.
8.5.6 En fazla sayı yapan okçu yarışmayı kazanır.
8.5.7 Birden fazla sayıda aynı sayıyı yapan okçular tekrar yarıştırılırlar.
8.5.8Uluslar arası yarışmalarda Türk birincinin belirlenmesi için aynı şekilde beraberlik bozma atışları yaptırılacaktır.
8.5.9 Koşunun belirlenen süreden fazla uzaması halinde Meydan Şeyhi finalistlere putanın en üstü atışı yaptırabilir. Bu durumda eşit sayı yapan kişiler arasında oku en yukarda olan okçu birinci olur.

8.6 SABİT PUTA KOŞUSU (Takım)
8.6.1 Her ok bir puan değerindedir.
8.6.2 Putanın hangi uzaklığa konacağı yarışmanın en az 2 ay öncesinden TÜRKOF  tarafından belirlenir ve ilan edilir.(2012 için 90 metre)
8.6.3 Takımlar 3 er kişiden oluşur
8.6.4 3 kişi sıra ile sağdan sola doğru 5 er ok atarlar.
8.6.5 Toplam 15 oktan en fazla sayıyı yapan takım kazanır.
8.6.6 Eşit sayıda oku olan takımlar beraberliğin bozulması için bir kez daha yarışır.
8.6.7 İkinci kez eşitlik durumunda Meydan Şeyhi putanın en üstü atışına karar verebilir. Bu durumda son turda aynı sayıda oku olan takımlardan oku en yukarıda olan yarışmayı kazanır.

8.8 MENZİL KOŞUSU
8.8.1 Koşu limitli(50 lbs altı yay Kabza dışı 73 cm de) ve limitsiz olarak iki ayrı kategori de yapılır.
8.8.2 Her okçu sırayla ayak çizgisinin arkasından önceden belirlenmiş sayıda ok atar.
8.8.3 Salkı düşmeyen( arrow with in the borders) en uzaktaki ok sahibi koşuyu kazanır.
8.8.4 Limitler en az 2 ay önceden belirlenir.
8.8.5 Yayın limit altında olup olmadığı koşudan önce hakem tarafından tespit edilir.
8.8.6 Atışın geçerli olması için okun ayaklı düşmesi (saplanmış olması)gereklidir.(bu karar yarışma yerinin koşullarına bağlı olarak değiştirilebilir)
8.8.7 Tüm oklar atıldıktan sonra Meydan Şeyhi ve Hakem okçularla beraber meydana varıp en uzaktaki salkı düşmemiş oku tespit ederler.
8.6.8 Meydan Şeyhi her iki kategorinin birini gerek görürse iptal edebilir.