Okmeydanı Kurallar ve Adab

Tesis, Hıdırellez ’de açılır, Kasım’da (Ruz-ı Kasım ) kapanırdı. Hıdırellez, Türk dünyasında kutlanan mevsimlik bayramlardan biridir. Miladi Takvime göre 6 Mayıs, eskiden kullanılan Rumi takvim olarak da bilinen Jülyen takvimine göre de 23 Nisan günü olmaktadır. Kışın geldiğini haber veren dönem olan Ruz-ı Kasım ise  Miladi Takvime göre 9 Kasım günü olmaktadır.

Kanunnâme-i rımat (Atıcılar Kanunnamesi) 1682.

Kanunnâme-i rımat (Atıcılar Kanunnamesi) 1682.

Atışlar ve müsabakalar Pazartesi ve Perşembe günleri yapılırdı. Böylece senede 48 gün resmi müsabakalar ve çalışmalar için ayrılmış olur, geriye kalan zamanda da sporcular serbest çalışma (meşk) yapabilirlerdi. Resmi müsabakalar ve meşklere ayrılan bu günlerde şakirdlerin (öğrenci okçuların) çekş yapması yasaklanmıştır.

Kış döneminde kapalı alanda torba gezi idmanları yapılabildiği gibi bazı kemankeşlerin soğuk nedeni ile sakatlanma riskini göze alarak meşki (antrenmanı) bıraktığı da Telhis’te yazmaktadır.

Okmeydanında atış yapabilmek resmi izinlere bağlanmıştır. Bunun için ya defterli kemankeş (sicil defterine kayıtlı atıcı) olmak ya da bir ustadan ders alıyor olmak gereklidir. Gerekli ön koşulları sağlayan atıcı talibine bir üstad belirlenir ve küçük bir törenle bu üstattan eğitim alma hakkını elde eder. Buna “Küçük Kabza Alma” denir. Öğrenci, aldığı yazılı izinle okmeydanında sadece ok atabilme ve eğitim alabilme hakkına sahip olacaktır. Fakat herhangi bir müsabakaya katılamaz ya da menzil atışı yapamaz. Uyması gereken kurallar, sakınması gerekenler ve yükümlülükleri öğrenciye eğitimin başında bildirilirdi. Ok eğitimi alamayacak ve ok atma bilgisi kendisinden saklanacak olanlar ise geçmişi belirsiz olanlar, ölçüsüz ve dengesiz davranışlarda bulunanlar, aptallar ve ruh sağlığı yerinde olmayanlar şeklinde, açıkça belirtilmiştir.

Yeni bir menzil açma ya da mevcut bir tanesinde atış yaparak menzili alma (rekoru kırma) denemesini yapmak üzere başvurusunu yapmış ve İhtiyarların iznini almış atıcı ilk olarak  “ayak taşı” diker. Bundan sonra düzenli atışlar ile okunu 900 gez’den aşırı bir mesafeye düşürmeye çalışır. Mazeretsiz belli bir süre bunu başaramazsa uyarı alır, ek süre verilir. Bu süre bitiminde halen başarısızsa menzilde bir başkasının atmasına ve yeni açılacaksa kendi “ana taş”ını dikmesine izin verilir. Bu süre içerisinde, her ne sebeple olursa olsun bir başkasının ayak taşında durmak, hele meşk atışı yapmak büyük bir edepsizlikti ve cezaya tabi idi.

ZMA