MHIT: Geçmiş ve Geleceğimiz Arasında Bir Köprü

MHIT (Magyar Hagyományos Íjász Tábla)

postapal

Pali Posta
MHIT Kurucusu

“Onlar Atilla’ya Kral Bractani’nin kızını getirdiklerinde ona aşık olmuştu. Kızın adı Mikolch’tu. Güzelliği ölümcüllüğünden çok daha fazla idi. Atilla “ ben onu aklın alamayacağı kadar çok sevdim” demişti. Ve onun doldurduğu kadehten her zamankinden çok içti. O gece birlikte oldular. Her şey sona erdiğinde Atilla sırtüstü uzandığında burnu kanamaya başladı. Kanı ağzından boğazına akarak solunumunudurdurdu. Atilla’nın hayatı böyle sona erdi.”

Kapos Kronika’dan

Macar kralının Kuman prensi ile kucaklaşması. Bundan sonra Kumanlar Macarlara karıştılar.

Macar kralının Kuman prensi ile kucaklaşması. Bundan sonra Kumanlar Macarlara karıştılar.

1990’lı yılların ortalarında, serbest multimedya yapımcısı, TV ve radyo editörlüğü ve ELTE Üniversitesinde fahri profesörlük yaptığım dönemde 14. Yüzyılda yazılmış bir el yazmasını taramak gibi çok özel bir fırsat buldum; “Kepes Kronika”. (Aydınlatan Vakayıname, adıyla Türkçeye çevirilebilir. Çn.) Kalti Mark tarafından yazılmış olan eseri incelemede Macar Ulusal Szechenyi Kütüphanesi ve Macaristan Microsoft’un katkıları olmuştur. Yaptığım çalışma bu alanda yapılan ilk multimedya CD’siydi. Bu elyazması 1358 yılından birçok resim ve mektup içermekteydi. Kitap 14. Yüzyıl ortalarındaki Macarlar hakkında gerçek bir tarih bilgisi veriyordu. Bugün kitabın 72. Sayfasındaki resmi MHIT yarışmalarında verdiğimiz sertifikalarda görebilirsiniz.

Benim haricimde kimsenin o zamana kadar tanımamış olduğu 650 yıllık bu elyazması hakkında bir kutlama töreni organize etmeye karar verdim. Olayı basına taşımak ve konuyla ilgili yazılımları yapmak, ses ve görüntülü bir sunum yapabilmek için sponsorlar buldum.

Öte yandan 2007 yılında okçu arkadaşlarımızla beraber katıldığımız WTAF’ın konferans günü sonunda yeni izlenimler edinmiştik. “Kepes Kronika” nın yeniden doğum gününde bir geleneksel okçuluk turnuvası düzenlemeliydik. Kutlama töreni yapma fikrimiz ile okçuluk turnuvası fikrimiz kesişince kitabın doğum günü kutlaması için ilk MHIT’i organize ettik. Birçok akademisyen, tarih profesörü, müzisyen, dansçı, TV kanalları ve Macar geleneksel okçusu davetimize icap etmişlerdi. İlk MHIT Törökbalint Kültür Evi’nde yapıldı. Aldığımız harika sonuç nedeniyle MHIT i yıllık herkese açık bir şan ve şeref turnuvası olarak organize etmeye karar verdik.

MHIT için özel hedefler imal etmeliydik. Benim fikrim hedef uzaklığının tespitinde her tarihi olayda bir yıl için bir santimetre gibi bir ölçü kullanmaktı. Böylece mimar arkadaşım Filetoth Levente her tarih için özel geometrik ve tarihsel hedef yüzleri tasarladı. Asla insan siluetleri kullanmadık. Çünkü MHIT bir savaş değil kökenini Macar tarihinden alan bir anma töreni olmalıydı. (Maalesef Macaristan’da bazı yarışmalarda bu tarz hedefler vardır hatta bunların bir tanesinin üzerinde ay yıldız da bulunduğunu facebookta paylaşılan bir videoda müşahade etmiştik. Çn.) Başlangıçta yedi hedef ile başladık ertesi sene on hedefe çıktık.

DSC_0365

Türk ve Macarlar bir ağızdan “Üsküdar’a Gideriken”i söylüyor

2009 yılında MHIT’e Türkiye, Japonya, Fransa, Polonya, Slovakya, Romanya ve Sırbistan’ın da katılmasından dolayı çok mutluyduk. Biz MHIT’i “spordan daha fazlası” ruhu içinde inşa etmiştik. O nedenle ilk gece Arpad Hanedanlığı zamanının müzik ve yemeklerinden oluşan bir geçe düzenledik. (ZMA ve ben fakir de bu gecede bağlama ve darbuka ile icra-i müzik eylediler. Çn) Ertesi gün yarışmaları erkekler, kadınlar,18 altı erkek ve kızlar ve 12 yaş altı karışık çocuklar olarak beş kategoride yaptık. Ve birincileri seçtik. Ertesi yıl Dunaivaroş ve Paks şehirlerinden de kulüplerin MHIT e katılması sayesinde bugün MHIT’ i kazanmak bir okçu için büyük bir onur haline gelmiştir. En iyi sonuç 100 üzerinden 98 olarak erkekler finalinde gerçekleşmiştir.

Biz MHIT’ i bir kapalı alan yarışması olarak düzenlemiştik. Ve her şubatın ikinci yarısında yapılıyordu. Fakat iki defa MHIT’e katılan arkadaşım Yaşar Metin Aksoy artık Macaristan’a kışın gelmek istemediğini söylediğinde bu fikri kabul ettik. Bütün okçu arkadaşlarımız daha uzak mesafeli bir açık hava turnuvası fikriyle çok ilgilendiler. Böylece MHIT topluluğu kadınlar için MHIT 3X ve erkekler için MHIT 5X i gerçekleştirmek için çalışmalara başladılar. Mesafeler 3 ve 5 katına çıkacak ama orijinal MHIT ruhundan ayrılınmayacaktı. Mogolistan, Slovakya  ve Türkiye’nin de katılımıyla ilk MHIT 5X açık hava turnuvası Dunaivaroş Havaalanında yapıldı. MHIT şu an resmi olarak Kore (WTAF), Moğolistan (Mongol Trad Arc. Assoc) ve Türkiye (Soc. for Turkish Arch.) ile gayrı resmi olarak ta Fransa, Polonya, Sırbistan, Slovakya, Romanya, Yunanistan, Rusya, Ukrayna’ lı okçular ile işbirliği içerisindedir.

2013 ve 2014 ağustosunda Andras Biro ve Jozsef Szabo ile birlikte Macarların Ulusal Toplanma Günü olan Kurultay’da  MHIT 3X5 ve MHIT 10X (45.3 metreden, 195.6 metreye)’i yapmayı planlıyoruz. Her iki yarışmada da birkaç yıl içerisinde inanılmaz bir gelişme gösteren Türk Okçuluğu Federasyonu okçularını görmeyi arzu ediyoruz.

Şu an MHIT e özgü 10 tarih yazısı, 10 hedef, 10 halk şarkısı, 10 el sanatı, 10 okçuluk aksesuarı, 10 adımda okçuluk, 10 sağlıklı yiyecek, 10 şiir, 10 uluslararası okçuluk makalesi, 10 şifalı Karpatya bitkisi içeren multimedya tabanlı bir kitap üzerine çalışıyorum. Umarım 2014 MHIT ine yetişir ve Törökbalint bir kez daha sanatçıların, müzisyenlerin, dansçıların, okçuların ve belki de atların özel bir buluşma noktası olur.

Çeviren: Dr. Y. Metin Aksoy